ZABYTKI   POWIATU   KUTNOWSKIEGO

BEDLNO
Murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. śś. Floriana i Rocha zbudowano w 1947 r. na miejscu drewnianego z końca XV w. Większość wyposażenia kościoła jest barokowa.

CHODÓW
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ p.w. Podwyższenia Krzyża św. pochodzi z XVI w. lub z początku XVII w. Restaurowano go w 1788 r., XIX w. i 1946 r. Nawa jest prostokątna z niższym i węższym prezbiterium zamkniętym wielobocznie. Przekryty jest dachem dwuspadowym z wieżyczką na sygnaturkę.
- DAWNY DWÓR z 1852 r. jest murowany, jednopiętrowy, otoczony dużym parkiem z ok. poł. XIX w.

DĄBROWICE
Osada położona jest przy trasie Kutno - Włocławek. Miasto spłonęło w XV w. i w 1507 r. otrzymało powtórnie przywilej miejski. Ponownie spłonęło podczas wojen szwedzkich.
- Neogotycki, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. śś. Wojciecha i Stanisława zbudowano na miejscu poprzedniego w 1813 r. Restaurację przeprowadzono w 1946 r. Jego korpus jest trójnawowy zamknięty prezbiterium z półkolistą apsydą. Od frontu znajduje się czworoboczna wieża z kruchtą. Kościół opięty jest szkarpami. Fasadę zdobi klasycystyczna dekoracja stiukowa. Dach jest dwuspadowy. Wyposażenie pochodzi z XVI, XVII XVIII i XIX w.
- Budynek DAWNEGO RATUSZA wzniesiono ok. poł. XIX w. Na planie prostokąta z przybudówką od pn. Jest jednopiętrowy z czworoboczną wieżą, przekryty dachem czterospadowym.

DOBRZELIN
Klasycystyczny, murowany DWÓR zbudowano w 1. poł. XIX w. Jest to budowla parterowa na planie prostokąta. Środkowe ryzality posiadają trójkątne tympanony, przy pd. znajduje się taras na czterech kolumnach. Dach nad częścią parterową jest czterospadowy, nad ryzalitami dwuspadowy. Przy dworze znajduje się duży park z 1. poł. XIX.

DZIERZBICE
- Murowany, klasycystyczny KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Mikołaja zbudowano w 1798 r. Restaurowano go w 1845 i 2. poł. XIX w. partie wtedy dobudowane są bezstylowe: nowe prezbiterium z półkolistą apsydą, wieża w fasadzie, nowa zakrystia z przedsionkiem od pd.
- W 1. poł. XIX w. wzniesiono klasycystyczny, murowany DWÓR, który następnie rozbudował ok. 1870 r. Korneli Gabrielski. Jest jednopiętrowy z parterową dobudówką. Od frontu posiada portyk czterokolumnowy. Przekryty jest dachem dwuspadowym.
- Zabudowania gospodarcze pochodzą z XIX w. podobnie jak duży PARK z późnobarokowymi posągami.

GŁOGOWIEC
- Gotycko-renesansowy, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Narodzenia N. P. Marii i św. Wojciecha ukończono w 1433 r., powiększono w latach 1560-73. Wielokrotnie był restaurowany w XIX w i XX w przez architektów S. Bowbelskiego, Jarosława Wojciechowskiego i Kazimierza Skórewicza. Kościół jest otoczony murem z czterema narożnymi kaplicami. Jest jednonawowy, oszkarpowany. Wewnątrz ściany nawy wsparte są filarami przyściennymi. Ściany zdobi polichromia F. Węglewskiego z 1950 r. W 1914 r. nadbudowano wieżę wspartą na dwóch narożnikach okrągłymi basztami. Dachy są dwuspadowe. Portal jest renesansowy. Wyposażenie kościoła jest głównie renesansowe i barokowe.
- Murowana, parterowa plebania pochodzi zapewne z XVIII w. Została wzniesiona na planie prostokąta z ryzalitami we wsch. częściach elewacji pn. i pd. Na narożnikach wsparta jest szkarpami. Przekrywa ją dach dwuspadowy.

GROCHÓW
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Tomasza Apostoła pochodzi z 1681 r. Jest trójnawowy, bazylikowy z małym transeptem. Nawy boczne otwarte są do głównej arkadami. Drewniany chór wsparty jest na słupach. Dachy są dwuspadowe z wieżyczka na sygnaturkę, nad nawami bocznymi pulpitowe. Wyposażenie pochodzi głównie z XVII i XVIII w.
- Drewniana, czworoboczna DZWONNICA o konstrukcji słupowej przekryta jest dachem namiotowym. Pochodzi z 1. poł. XIX w.
- Murowany DAWNY DWÓR wzniósł w latach 1879-80 budowniczy Korneli Gabrielski, na miejscu starego. Otoczony jest parkiem z 1. poł. XIX w.

IMIELNO
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Panny Marii zbudowano przed 1685 r. Dach jest dwuspadowy. Wyposażenie pochodzi z XVII, XVIII i XIX w.
- Drewniana o konstrukcji słupowej, ośmioboczna DZWONNICA pochodzi zapewne z XVII w. Przekrywa ją dach wielopołaciowy.
- Murowany DWÓR na planie prostokąta z dwoma przybudówkami po bokach pochodzi z poł. XIX w. Część środkowa jest parterowa, boczne piętrowe. Na osi fasady znajduje się ryzalit. Przekrywa go dach dwuspadowy.

KASZEWY KOŚCIELNE
Na miejscu rozebranego kościoła poprzedniego w 1948 r. wzniesiono nowy KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Andrzeja.

KROŚNIEWICE
Osada przy trakcie Warszawa - Kalisz. Została zniszczona w czasie wojen szwedzkich.
- Neogotycki, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii wzniósł na miejscu poprzedniego w latach 1862-72 budowniczy Fanciszek Tournelle.
- Murowany, jednopiętrowy, na planie prostokąta DWÓR zbudowano ok. poł. XIX w. Posiada ryzality po bokach. Dach jest mansardowy. Przy dworze znajduje się duży park.

KUTNO
Miasto powiatowe położone przy skrzyżowaniu traktów Warszawa-Poznań i Płock-Łęczyca. Prawo miejskie otrzymał w XV w. Został spalony w 1753 r., nowy przywilej lokacyjny otrzymał w 1799 r.
- Neogotycki, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Wawrzyńca pochodzi z 1883 r.
- W parku położona jest klasycystyczna, murowana KAPLICA w kształcie rotundy ze sklepioną kryptą. Z dwóch stron posiada dwu filarowe portyki. Tympanon urozmaica dekoracja stiukowa. Kopułkę wieńczy latarnia.
- Murowany, jednopiętrowy DOM BIBLIOTEKI MIEJSKIEJ z ok. poł XIX w. wzniesiony został na planie prostokąta.
- Przy ul. Narutowicza położony jest drewniany, parterowy STARY DOM zapewne z XVII/XVIII. Restaurowano go w XIX w. Boczne skrzydła w elewacji frontowej występują dwa boczne ryzality, w środku trzeci. Na szcycie środkowego dachu znajduje się obelisk z koroną.
- Murowany, parterowy PAŁAC zbudowano w końcu XVIII w. Restaurowany był w 2. poł. XIX w. i w 1946 r. Składa się z części środkowej na planie prostokąta, dwóch niższych i węższych części bocznych oraz dwóch wolnostojących pawilonów po bokach, na osi podłużnej pałacu. Część środkowa od podjazdu posiada ganek i facjatę zwieńczoną trójkątnym szczytem nakryta jest dachem mansardowym, boczne mają dachy czterospadowe..
- Dwa pawilony boczne są jednopiętrowe o dachach czterospadowych.
- Nieopodal znajduje się obszerny PARK z XVIII w., powiększony w XIX w.

ŁANIĘTA
- Murowany , orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Panny Marii wzniesiono w 1643 r. na miejscu poprzedniego. W 1866-68 rozbudowano go w stylu neobarokowym. Jest jednonawowy z transeptem. Polichromia z 1910 r. została wykonana przez L. Zdziarskiego. Dachy są dwuspadowe.
- Murowany, jednopiętrowy ZAMECZEK zbudowany ok. 1. poł. XIX w. ma plan prostokąta. Posiada czworoboczna wieżą od wschodu. Elewacja północna rozczłonkowana jest półkolumnami. Attyka zasłania pulpitowy dach.
- Murowany, jednopiętrowy DAWNY DWÓR na planie prostokąta zbudowano ok. poł. XIX w. Elewacje boczne ozdobione są plastrami i ostrołukowymi płycinami. Dach jest dwuspadowy. Zameczek i dwór otoczone są resztkami współczesnego parku.

ŁĄKOSZYN
Neogotycki, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Stanisława zbudowano w 1912 r.

ŁĘKI KOŚCIELNE
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Marii Magdaleny zbudowano w 1775 r. na miejscu poprzedniego. Jest trójnawowy. Od zach posiada czworoboczną wieżę, pod którą znajduje się chór. Dachy są dwuspadowe, nad zakrystią pulpitowy, na wieży kopułka z latarnią, nad nawą wieżyczka na sygnaturkę. Wyposażenie pochodzi z XIX w. W jednym z ołtarzy znajduje się obraz Wojciecha Gersona.
- Murowana, czworoboczna DZWONNICA zbudowana została w 1. poł. XIX w. przekryta jest dachem namiotowym.
- DAWNY DWÓR wzniesiony w 2. poł. XVII w., restaurowany w XIX i XX w. stoi na wzniesieniu i jest otoczony fosą. Jest to parterowy budynek, drewniany o konstrukcji zrębowej. Na osi poprzecznej posiada jednopiętrowe ryzality zwieńczone trójkątnymi szczytami. Od zach. znajduje się nowsza przybudówka. Dach jest dwuspadowy, łamany.
- Obszerny PARK pochodzi z 1. poł. XIX w.
- Na cmentarzu stoi murowana FIGURA - posąg Matki Boskiej.

MNICH
- Murowany, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Wniebowzięcia N. . Marii wystawiono ok. poł. XIX w. jest jednonawowy na planie prostokąta. Wyposażenie pochodzi z XIX w.
- Budowę murowanej, neogotyckiej KAPLICY CMENTARNEJ rozpoczęto w 1776 r., a następnie przebudowano w XIX w. Opięta jest szkarpami i przekryta dachem dwuspadowym.
- Murowany, parterowy DAWNY DWÓR zbudowano w 1. poł. XIX w. na planie prostokąta. Po bokach posiada dwa jednopiętrowe ryzality. Dach jest dwuspadowy, nad ryzalitami czterospadowy.

NOWE
Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Floriana zbudowano w 1775 r. Jest trójnawowy. Dachy nad nawą i prezbiterium są dwuspadowe z wieżyczką na sygnaturkę. Wyposażenie pochodzi z XVII, XVIII i XIX w.
Drewniana o konstrukcji słupowej, oszalowana DZWONNICA pochodzi z końca XVIII w. Jest czworoboczna, przekryta dachem namiotowym.

OPORÓW
= KOŚCIÓŁ I KLASZTOR POPAULIŃSKI
- Gotycki, wewnątrz zbarokizowany, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Marcina jest jednonawowy. Wewnątrz ściany nawy rozczłonkowane są zdwojonymi pilastrami. Polichromię wykonał Szretter w 1938 r. Zewnątrz kościół opięty jest szkarpami. W fasadzie znajduje się czworoboczna wieża trójkondygnacjowa. Dach jest dwuspadowy, nad kaplicą i zakrystią pulpitowy, wieżę wieńczy barokowy hełm z latarnią. Wyposażenie kościoła pochodzi głównie z XVIII w.
- Murowany, obecnie dwuskrzydłowy KLASZTOR przylega do kościoła od pd. Jest jednopiętrowy. Elewacje rozczłonkowują lizeny. Przekryty jest dachem dwuspadowym.
- Gotycki ZAMEK zbudowany został zapewne w latach 1434-49 przez arcybiskupa Władysława Oporowskiego. Restaurowany był w XVII, 2. poł. XVIII w. przez Tomasza Orsettiego, a także w 1844 i 1947 r. Położony jest na wysepce i otoczony głęboką fosą. Jest jednopiętrowy, na planie czworoboku z czworobocznym dziedzińcem wewnętrznym. Składa się z dwóch skrzydeł złączonych pod katem prostym. Skrzydło zach. zakończone jest od pn. czworoboczną, trzykondygnacjową basztą. Druga baszta na rzucie półkola przylega od pn.-wsch. narożnika skrzydła pd. W skrzydle zach. znajduje się brama z wejściem do klatki schodowej. Mur obronny zwieńczony jest blankami częściowo rekonstruowanymi, z gankiem od strony dziedzińca, o parapecie ozdobionym fryzem arkadkowym.
- W obrębie dużego PARKU KRAJOBRAZOWEGO znajdują się pozostałości regularnego założenia renesansowego.
- Na cmentarzu znajduje się KAPLICZKA zapewne z XVIII w. odnowiona w 1862 r. Jest murowana , na słupie, otwarta arkadkami.

ORŁÓW
= Dawny gród kasztelański otrzymał prawa miejskie w XIV w., a w XV stał się stolicą powiatu. Po pożarach w XVI i XVII w. miasteczko podupadło.
- Gotycki, murowany, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. Bożego Ciała i św. Jadwigi zbudowano w 1430 r., a następnie restaurowano w XVII w., 1849 r., 1910 r. i 1945. Jest jednonawowy. Zewnątrz opinają go szkarpy. W fasadzie nad półkoliście zamkniętym portalem znajduje się okrągłe okno, Szczyt jest trójkątny z ostrołukowa płyciną. Od pd. w fasadzie wtopiona jest okrągła baszta, dwukondygnacjowa. Kościół przekrywają dachy dwuspadowe. Wyposażenie kościoła pochodzi z XVI i XIX w.
- Na cmentarzu kościelnym znajduje się klasycystyczny GROBOWIEC rodziny Skarżyńskich pochodzący z 1. poł. XIX w. Jest murowany, wzniesiony na planie prostokąta z podcieniem na dwóch kolumnach. Przekrywa go dwuspadowy dach.
- Na cmentarzu grzebalnym znajduje się murowana KAPLICA na planie kwadratu. Od frontu posiada portyk dwukolumnowy zwieńczony trójkątnym szczytem. Jej dach jest czterospadowy z wieżyczką na sygnaturkę.
- Bezstylowy, murowany RATUSZ został wzniesiony w XVII w., a następnie gruntownie przebudowany. Jest to jednopiętrowy budynek na planie prostokąta.
- DAWNY DWÓR wzniósł w 1880 r., na miejscu poprzedniego arch. Józef Huss.

PLECKA DĄBROWA
- Drewniany o konstrukcji zrębowej, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Barbary i Zwiastowania N. P. Marii wzniesiono w 1. poł. XVIII w. Jest to budowla jednonawowa. Dachy są dwuspadowe z wieżyczka na sygnaturkę. Wyposażenie pochodzi głównie z XVIII i XIX w., za wyjątkiem XV-to w. rzeźby z ołtarza głównego, przedstawiającej Matkę Boską z Dzieciątkiem.
- Drewniana o konstrukcji słupowej, czworoboczna DZWONNICA pochodzi z XVIII w. Przekryta jest dachem namiotowym.

RDUTÓW
Klasycystyczny, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Jana Chrzciciela wzniesiono w 1800 r., a następnie restaurowano w latach 1871-72. Jest jednonawowy, zewnątrz oszkarpowny. Posiada w fasadzie ryzalit rozczłonkowany pilastrami, zwieńczony trójkątnym szczytem, za którym znajduje się attyka oraz czworoboczną wieżę z obeliskiem. Dach jest dwuspadowy. Wyposażenie pochodzi z XVI i XIX w.

SUCHODĘBIE
Klasycystyczny, murowany DAWNY DWÓR zbudowano ok. poł. XIX w. Jest to jednopiętrowy budynek na planie prostokąta. Od frontu znajduje się portyk czterokolumnowy. Dwuspadowy dach osłonięty jest balustradą.

ŚLESZYN
- Klasycystyczny, murowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. św. Aleksandra zbudowano ok. 1836 r. Jest jednonawowy na planie prostokąta. Fasada posiada ryzalit zwieńczony trójkątnym szczytem, pośrodku wnękę arkadowa ujętą w pary pilastrów. Dach jest dwuspadowy z wieżyczką na sygnaturkę. Wyposażenie pochodzi z XIX w.
- Klasycystyczny, murowany DWÓR na planie prostokąta pochodzi z początku XIX w. Jest parterowy z piętrem na osi, osłoniętym portykiem trójkątnym tympanonem. Po bokach elewacji frontowej znajdują się parterowe ryzality zwieńczone trójkątnymi szczytami. Po bokach elewacji tylnej znajdują się dwa wgłębne portyki. Dach nad korpusem jest czterospadowy, a nad piętrami dwuspadowy. Nieopodal znajdują się resztki PARKU krajobrazowego

WOJSZYCE
Drewniany o konstrukcji zrębowej DAWNY DWÓR zbudowano w XVIII w. Jest parterowy z ryzalitami piętrowymi na osi poprzecznej, zwieńczonymi falistymi, barokowymi szczytami. Do ryzalitu pd. dobudowano przedsionek. Od zach. znajduje się parterowa dobudówka z XIX w. Dach jest mansardowy z dymnikami. Nieopodal znajduje się duży PARK z 1. poł. XIX w.

ŻYCHLIN
Osada położona była nad rzeką Słudwią. W XIV w. istniał tam zamek. Prawo miejskie otrzymała przed 1450 r.
- Późnobarokowy, murowany, orientowany KOŚCIÓŁ PARAFIALNY p.w. śś. Piotra i Pawła wzniesiono na miejscu drewnianego w 1782 r., a powiększono w 1838 r. przez dobudowanie prezbiterium, zakrystii i dwóch kaplic po bokach nawy. Odnowiono go w 1934 r. Fasada jest dwukondygnacjowa, rozczłonkowana pilastrami, zwieńczona falistym szczytem z posągami świętych. Kościół posiada dach dwuspadowy. Wyposażenie pochodzi z XVIII i XIX w.
- Czworoboczna , murowana DZWONNICA o dwóch kondygnacjach została wzniesiona w 1. poł. XIX w. Przekryta jest dachem namiotowym z wieżyczką na sygnaturkę.
- Na cmentarzu grzebalnym znajduje się klasycystyczna KAPLICA grobowa rodziny Orsettich z 1. poł. XIX w. Dwukondygnacjowa budowla jest murowana. Ściany dolnej kondygnacji rozczłonkowują pilastry, w górnej znajdują się otwory okienne. Płaską kopułkę wieńczy wieżyczka na sygnaturkę. W ołtarzu z 1. poł. XIX w. znajduje się klasycystyczna rzeźba Matki Boskiej autorstwa Pawła Malińskiego z tego czasu.
- STARY DOM murowany z facjatą, stojący przy ul. 1. Maja pochodzi z 1. poł. XIX w. Przekryty jest dachem dwuspadowym.


 
 
 

<< zabytki województwa łódzkiego