MUZEUM HISTORII WŁOCŁAWKA
ul.Spichlerna 19, 87-800 Włocławek
tel. (0-54) 32-67-53, 32-67-43

Muzeum Miasta Włocławka powstało 3 grudnia 1972 roku i mieści się w dwóch zabytkowych kamienicach barokowych przy Starym Rynku. Ekspozycja muzeum upamiętnia najważniejsze wydarzenia historyczne związane z losami miasta i obejmuje jego dzieje od czasów najdawniejszych, zaświadczonych wykopaliskami archeologicznymi, aż do wyzwolenia 20 stycznia 1945 roku. Historia miasta, jego związki z Kujawami i ziemią dobrzyńską ilustrowane są eksponatami świadczącymi o rozwoju rzemiosła i początkach przemysłu metalurgicznego, o handlowym charakterze miasta. Pokazano dokumenty historyczne odnoszace się do walk z Krzyżakami, powstania kościuszkowskiego, listopadowego, styczniowego, okupacji hitlerowskiej. Całość uzupałniają monety, broń palna i biała, odznaczenia wojskowe i cywilne, umundurowanie, obrazy, meble i wyroby rzemiosła artystycznego.
W 1990 roku zrekonstruowano Pracownię Fotograficzną włocławskiego fotografa K. K. Szałwińskiego.
Natomiast w 1991 roku otwarto Izbę Apteczną. W zrekonstruowanym wnętrzu apteki z przełomu XIX i XX wieku zgromadzono ponad 600 obiektów zabytkowych.

Część archeologiczną WYSTAWY STAŁEJ w Muzeum otwiera pochodzące z Nakonowa na Kujawach bogate wyposażenie grobu skrzynkowego rozwijającej się na tym terenie w młodszej epoce kamienia, kultury amfor kulistych (2500-2300 p.n.e.). W trakcie badań archeologicznych odkryto przedmioty związane z wytopem i obróbką żelaza i brązu, obróbką kości i rogu oraz produkcją garncarską. Na wystawie pokazano fragmenty tygielka odlewniczego, żużle żelaza i żelazne noże oraz półprodukty rogowe i gotowe wyroby z rogu i kości. Wyeksponowano także pochodzace z wykopalisk naczynia i fragmenty den ze znakami garncarskimi. Powtarzalność znaków na nich występujących świadczy o uprawianiu tego rzemiosła w obrębie jednego, zapewne rodzinnego warsztatu garncarskiego. W XI wieku na miejscu otwartej osady powstał gród obronny odgrywający wielką rolę w państwie Piastów. W początkach XII wieku przeniesiono do Włocławka z Kruszwicy stolicę biskupstwa kujawskiego.
W czasie badań prowadzonych na terenie cmentarzyska z XI-XIII wieku wydobyto: pierścionki ze szkła, kolie z paciorków szklanych i ceramicznych oraz kabłączki skroniowe. Jeszcze na przełomie XIX i XX w. w trakcie kopania fundamentów pod kamienicę odkryto średniowieczne pochówki szkieletowe. Znalezione przy nich menety: srebrne krzyżówki i denarki buskupie również zostały wyeksponowane na wystawie. Prawdopodobnie z katedrą romańską wiązać można tzw. "czarę włocławską", jeden z najcenniejszych zabytków. To naczynie liturgiczne przechowywane jest obecnie w Muzeum Narodowym w Krakowie, a Muzeum Historii Włocławka posiada jego wierną replikę. XIV i XV wiek to czas najazdów krzyżackich, z tego okresu pochodzą miecze, ostrogi, rękawica kolcza oraz skarby monet. Badania archeologiczne wykazały bogactwo wyrobów rzemiosła pochodzącychb z XV i XVI w., co pozwala sądzić o rozkwicie gospodarczym miasta. Na wystawie pokazano pochodzące z tego czasu wyroby ze skóry, gliny, drobne przedmioty z rogu i kości.
W XVII i XVIII w. Włocławek i ziemia kujawska, podobnie jak i cała Rzeczpospolita, ucierpiały znacznie w czasie prowadzonych wówczas wojen i związanych z nimi epidemii dziesiątkujących ludność. Niewielka ilość zachowanych wyrobów rzemiosła pochodzącego z tego okresu jest świadectwem upadku cywilizacyjnego. Do najcenniejszych ocalałych zabytków należą dwie chorągwie z 1638 roku pochodzące z zamku biskupiego. Wykonano je z blachy miedzianej, złoconej i ozdobiono herbami biskupa Macieja Łubieńskiego. Do wyrobów miejscowego kowalstwa i ślusarstwa należy kołatka żelazna z XVIII w. i cztery ozdobne zamki żelazne powstałe w XVII i XVIII w. Puchar cynowy włocławskiego cechu stolarzy, zamykany pokrywą zwieńczoną figurką żołnieża został wykonany w 1846 roku i zaopatrzono go w okolicznościowe napisy w języku niemieckim. Muzeum posiada zbiór naczyń cynowych z XVII-XX w., w większości z daru pana Andrzeja Wójcika. Najliczniej reprezentowane są w nim wyroby konwisarstwa śląskiego z XVIII w.Na wystawie pokazano m.in. dwa kubki z wygrawerowanymi nazwiskami właścicieli, powstałe na początku XVIII wieku we Wrocławiu, dwa bogato grawerowane talerze wyprodukowane we wrocławskim warsztacie B. G. Langego przed 1795 rokiem, dzbanki kuflowe o gruszkowatych formach wykonane w Ząbkowicach Śląskich i Strzelinie, parę monumentalnych świeczników odlanych przez G. Bohma w Świdnicy. Wśród naczyń ceramicznych najstarszy jest dzbanuszek kamionkowy z reliefową dekoracją groteskową pochodzący z Nadrenii (XVII w.). Wszystkie naczynia ustawione są w dębowym mieszczańskim kredensie (1690), produkcji śląskiej.

Uzupełnieniem ekspozycji wyrobów artystycznych jest broń i fragmenty uzbrojenia z XVII i XVIII w., a także tureckie siodło paradne z XVIII w., należące do gen. Augustyna Słubickiego. W XIX wieku we Włocławku dzięki protekcyjnej polityce Królestwa Polskiego prężnie rozwijał się handel, głównie zbożem. Do eksponatów związanych z tą dziedzina życia należą: ćwierć korca nowopolskiego z 1846 r. wyprodukowany w Płocku przez firmę Sejbolt, wagi złożone równoramienne, nierównoramienne tzw. bezmiany wyrażone w funtach rosyjskich i niemieckich, odważnik 8 libr, wyprodukowany w Szwajcarii w XVIII w., łańcuch mierniczy służący do określenia powierzchni pól uprawnych wyrażony w calach wiedeńskich, pochodzący z II połowy XVIII wieku, a także duży zbiór monet (m.in. szeląg gdański Zygmunta Starego z 1547 roku, grosz Zygmunta Augusta z 1568 roku, skarb srebrnych monet z XVII-XVIII znaleziony w Kruszynie).

Na ekspozycji prezentowane jest wyłącznie malarstwo portretowe. Muzeum posiada 5 portretów ze zbioru familii Kretkowskich herbu Dołęga. Innym rodem kujawskim reprezentowanym na wystawie są Biesiekierscy herbu Pomian. Z okolicznych dworów trafiły do muzeum także portrety wielkich wodzów i królów. Eksponowane są:
- dwa portrety króla Władysława IV i miedzioryt z ok. 1641 roku wykonany przez artystę gdańskiego Wilhelma Hondiusa,przedstawiający króla na koniu podczas oblężenia Smoleńska.
- portret Stanisława Augusta Poniatowskiego powstał po 1785 roku w warsztacie Marcella Baciarellego.

Prezentowany zbiór mebli pochodzi w większości z okolicznych dworów szlacheckich. Klasycystyczny, intarsjowany sekretarzyk z ok. 1800 roku trafił do muzeum z majątku Wodzińskich w Izbicy Kujawskiej.
W zespole ceramiki polskiej znajduje się fajans i kamionka. Pierwsze manufaktury fajansu powstały w Polsce w XVIII wieku. Na ekspozycji pokazane są wyroby z Nieborowa, gdzie wykonywano majoliki o różnorodnych formach i żywych, kontrastowych zestawieniach barwnych np. żółci z czernią i granatu z zielenią. Ceramika europejska reprezentowana jest przede wszystkim przez fajanse z Delft (XVII-XVIII w.).

Muzeum posiada stałą ekspozycję malarstwa Feliksa Pęczarskiego (1804-1862) uznawanego za prekursora naturalistycznego malarstwa rodzajowego. Prezentowane są m.in.: dwie wersje obrazu "Amatorowie herbaty i Kuriera", "Gracze w karty", "Satyra na pijaństwo". Wśród mebli towarzyszących ekspozycji malarstwa Feliksa Pęczarskiego na szczególną uwagę zasługuje piękny empirowy sekretarzyk.

Głównym zadaniem Działu Historycznego jest dokumentacja wydarzeń życia politycznego, gospodarczego i kulturalnego regionu. Muzeum posiada zbiór cennych fotografii (od końca XIX w. do 1939 r.), przedstawiających sceny z życia tutejszej społeczności, a także architekturę regionu. Do najcenniejszych eksponatów należą dwa albumy rodzinne z lat sześćdziesiątych XIX w., Ludwika Boucharda i Izabeli Zbiegniewskiej.


MUZEUM HISTORII WŁOCŁAWKA
ul.Spichlerna 19, 87-800 Włocławek
tel. (0-54) 32-67-53, 32-67-43

Muzeum czynne:
- we wtorki w godzinach od 10.00 do 18.00
- w środy, piątki, soboty od 10.00 do 15.00
- w czwartki od 10.00 do 12.00 i od 15.00 do 18.00
- w niedziele od 10.00 do 14.00


Z A P R A S Z A M Y !



Powrót do strony głównej kolekcji muzealnych